Soortgelyke Berekeninge in ʼn Primitiewe Ekonomie

Primitiewe ekonomie

Sosiale samewerking en Hulpbron Allokasie

 Thomas C. Taylor

 Soortgelyke berekeninge in ʼn Primitiewe Ekonomie

Die doel om te ekonomiseer is net so toepaslik op ʼn geïsoleerde, selfonderhoudende persoon soos Robinson Crusoe op sy eiland as op iemand wat in ʼn samelewing woon met uitgebreide verdeling van arbeid en komplekse ruiltransaksies. Robinson Crusoe se taak was om die middele tot sy beskikking op maniere te benut wat hy gehoop het vir hom dan die grootste bevrediging sal genereer. ʼn Proses van keuses en besluitneming was krities tot sy welstand. In ʼn moderne ekonomie met ontelbare individue wat interaktief probeer om die beste nut uit al die beskikbare middele vir bevrediging te put is dit net so. Hierdie ekonomiese probleem bestaan ongeag of die keuses en besluite oorgelaat word aan ʼn sentrale paneel van besluitneming soos in die sosialistiese visie en of hierdie keuses meer en deels oorgelaat word aan vrye individue in die mark ekonomie.

Robinson Crusoe kon slegs ʼn beperkte hoeveelheid hulpbronne doeltreffend bestuur en kon vergelykend min planne maak oor die doel van sy besluite. As gevolg van die relatief eenvoudige reeks keuses, kon hy doeltreffende besluite neem sonder enige kwantitatiewe berekenings oor die moontlike uitkomste van verskillende aksies. Sy vermoë om die resultate te kon voorsien en evalueer sou afhang van sy observasie en instinktiewe kennis van die alternatiewe tot sy beskikking. Sy berekeninge in terme van fisiese uitsette sou vir hom voldoende wees, omrede die hulpbronne tot sy beskikking nie so divers was nie en elke hulpbron tipe sou vir hom ʼn insiggewende graad van natuurlike toepassings beperking gehad het.

Hy sou toegang hê tot sommige van die oorspronklike produksiefaktore – Grond, natuurlike hulpbronne en arbeid. As gevolg van sy beperkte produksie vermoëns in sy geïsoleerde situasie, sou hierdie oorspronklike faktore nie in ʼn wyer reeks goedere soos masjiene en gereedskap omskep kon word nie. Hy sou verplig wees om die mees basiese gereedskap te gebruik aangesien hy dit nêrens in ʼn ruil kan aanskaf, gegewe sy situasie, soos in ʼn moderne ekonomie nie. Sy besluite oor hoe om sy beskikbare hulpbronne te gebruik om bruikbare goed te verkry sal gevolglik nie so kompleks wees soos om een of ander objektiewe wins/verlies berekening te regverdig nie, selfs al veronderstel ons iets soortgelyks aan geld wat so ʼn berekening moontlik sou maak. Die gebruike waartoe hulpbronne doeltreffend aangewend kan word sou min of meer bepaal kan word. Die mees veelsydige faktor sal sy arbeid en vindingrykheid wees, wat hy in kombinasie met natuurlike hulpbronne sal aanwend om die produkte te produseer wat hy verkies en waarvan die produksie moontlik is.

Sy tyd en energie sal spandeer word in die produksie van basiese gereedskap, jag, bou van basiese beskutting teen die elemente, klerasie en om te rus. Gegewe sy besonderse situasie en behoeftes sou hy nie data versamel en ingewikkelde berekenings maak oor historiese of verwagte voordele wat spruit uit die gebruike van sy tyd en energie of alternatiewe produksiefaktore nie. Die beperkende natuur van beide sy tyd en energie sou hom verhoed om die eiland se natuurlike hulpbronne totaal uit te put. Sy besluite sou gebaseer gewees het op ʼn subjektiewe berekening van die winsgewendheid van elke oorweegde aksie, sy alternatiewe sal so beperk wees dat hy die resultate van enige taak wat hy onderneem sal evalueer op grond van sy onmiddellike verwagtinge en observasies. Aangesien hy vir sy eie bevrediging produseer, sal daar geen probleem wees in die sin dat hy die verkeerde produkte kies om te vervaardig nie, sy eie waardeskaal is die enigste bepalende faktor.

Selfonderhoudende huishoudings kan ook hul eie ekonomiese hulpbronne sonder gevorderde berekeninge dooeltreffend bestuur, in besonder as hulle geleidelik ʼn tradisie van hulpbron benutting ontwikkel het. Watter noodsaaklike berekeninge dan oor die uitkomste van keuses in hierdie relatief primitiewe situasies gemaak word, kan bereken word in die verskeie ekonomiese uitsette, wat ons kan beskryf as soortgelyke berekeninge. Ons beskryf dit as sodanig as gevolg van die afwesigheid van uitruil verhoudings wat beteken dat daar geen uitruilmiddel is wat as algemene deler bestaan wat vir berekeningsdoeleindes gebruik kan word nie.

About kanwilsal

ʼn Kompromie is ʼn ooreekoms waarby beide partye kry wat nie een van hulle wou gehad het nie.
This entry was posted in Ekonomie and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.